بنزین ممکن است در برخی کارگاههای معرق و منبت، بهویژه در بعضی روشهای آمادهسازی و رنگکاری، یا در برخی کاربردها مانند شاپانکاری مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به قابلاشتعال و فرّار بودن بنزین، استفاده از آن نیازمند شناخت دقیق خطرات و رعایت اقدامات ایمنی متناسب با مقدار مصرف، مدت و دفعات استفاده، شرایط تهویه و نوع فعالیت است. برای آشنایی بیشتر با کاربرد شاپان در این هنر میتوانید مطلب شاپانکاری در معرق و منبت را مطالعه نمائید و برای آشنایی با خطرات و نکات ایمنی آن، مطلب ایمنی کار با شاپان به همراه ایمنی کار با بنزین را مطالعه کنید.
در این مقاله ابتدا خطرات بنزین را بر اساس اطلاعات ایمنی و SDS بررسی میکنیم و سپس توضیح میدهیم که چرا شدت و اهمیت برخی از این خطرات به میزان مواجهه فرد بستگی دارد، در حالی که برخی خطرات دیگر، مانند آتشسوزی، حتی در استفاده محدود نیز باید جدی گرفته شوند.
SDS(برگه اطلاعات ایمنی) بنزین
پیش از بررسی اقدامات احتیاطی، باید به یک نکته مهم توجه کرد؛ بنزین یک ماده شیمیایی خالص با ترکیب ثابت نیست. بنزین یک مخلوط پیچیده از هیدروکربنهای فرار است و ترکیب آن میتواند با توجه به نوع محصول و فرمولاسیون آن متفاوت باشد. NIOSH(مؤسسه ملی ایمنی و بهداشت حرفهای آمریکا) نیز بنزین را مخلوطی پیچیده از هیدروکربنها شامل پارافینها، سیکلوپارافینها و ترکیبات آروماتیک معرفی میکند.
به همین دلیل، در صورت استفاده از یک محصول مشخص، SDS همان محصول باید مرجع اصلی اطلاعات ایمنی باشد. طبقهبندی و هشدارهای درجشده در SDS بر اساس ترکیب و مشخصات همان محصول تعیین میشوند.
با این حال، منابع معتبر ایمنی و بهداشت حرفهای، خطرات اصلی زیر را برای بنزین مطرح میکنند:
۱. اشتعالپذیری بالا
بنزین مایعی بسیار فرار و بهشدت قابل اشتعال است. نقطه اشتعال آن بسیار پایین است و بخارات آن میتوانند با هوا مخلوط قابل اشتعال تشکیل دهند.
بر اساس دادههای NIOSH، محدوده اشتعال بنزین در هوا تقریباً از ۱٫۴ تا ۷٫۶ درصد حجمی گزارش شده است. همچنین بخارات آن میتوانند به سمت یک منبع اشتعال حرکت کرده و باعث برگشت شعله (Flashback) شوند.
بنابراین وجود مقدار کمی بنزین روی میز کار، ظرف باز بنزین یا پارچه آلوده به آن در نزدیکی شعله، بخاری، هیتر، جرقه الکتریکی یا سایر منابع اشتعال میتواند خطر ایجاد کند.
۲. خطر ناشی از بخارات بنزین
بنزین بهسرعت تبخیر میشود و استنشاق بخارات آن یکی از مسیرهای مهم مواجهه است. قرار گرفتن در معرض غلظتهای بالاتر میتواند موجب علائمی مانند سردرد، تهوع، سرگیجه، خوابآلودگی، گیجی و در مواجهههای شدیدتر، اختلال هوشیاری شود. بنزین همچنین میتواند موجب تحریک چشم، بینی و مجاری تنفسی شود.
بخارات بنزین از هوا سنگینترند و میتوانند در نقاط پایین و فضاهای بسته یا کمتهویه تجمع کنند. به همین دلیل شرایط محیطی و تهویه نقش مهمی در میزان مواجهه تنفسی دارند.
۳. تماس پوستی
تماس مکرر یا طولانیمدت پوست با بنزین میتواند چربی طبیعی پوست را از بین ببرد و باعث خشکی، تحریک و درماتیت شود. تماس طولانیمدت با مقدار قابل توجهی از بنزین مایع نیز میتواند آسیب بیشتری ایجاد کند.
بنابراین بنزین نباید برای شستن دستها یا پاک کردن مستقیم پوست استفاده شود.
۴. تماس با چشم
پاشیدن بنزین به چشم میتواند موجب تحریک و آسیب موقت چشم شود. در صورت تماس، چشم باید فوراً با مقدار زیادی آب شسته شود و در صورت تداوم علائم، ارزیابی پزشکی انجام گیرد.
۵. بلع و خطر آسپیراسیون
یکی از خطرات مهم بنزین، آسپیراسیون است؛ یعنی ورود مایع به مجاری تنفسی، بهخصوص هنگام استفراغ.
حتی مقدار نسبتاً کمی از بنزین که وارد ریه شود میتواند باعث پنومونیت شیمیایی و آسیب جدی ریوی شود. به همین دلیل، در صورت بلع بنزین نباید فرد را بدون دستور متخصص یا مرکز مسمومیتها وادار به استفراغ کرد.
۶. خطرات ناشی از مواجهه طولانیمدت
از آنجا که بنزین مخلوطی از مواد مختلف است، ترکیبات موجود در آن میتوانند در ارزیابی خطرات مزمن اهمیت داشته باشند. برخی منابع ایمنی، بسته به ترکیب بنزین، نگرانیهایی درباره آثار مزمن و برخی ترکیبات موجود در آن مطرح میکنند. بنابراین برای ارزیابی دقیق یک محصول مشخص، باید به ترکیب و طبقهبندی همان محصول در SDS مراجعه کرد.
آیا همه این خطرات در هر نوع استفاده به یک اندازه اهمیت دارند؟
شناخت خطرات بنزین در SDS یک مرحله مهم است، اما برای ارزیابی شرایط واقعی کارگاه باید میان خطر ذاتی ماده و میزان مواجهه فرد با آن خطر تفاوت قائل شویم.
برای مثال، وجود خطر استنشاق بخارات بنزین در SDS به این معنی نیست که هر فردی که مقدار کمی بنزین را برای مدت کوتاهی استفاده میکند، الزاماً به اندازه فردی که در یک محیط صنعتی و برای ساعتهای طولانی در معرض بخارات قرار دارد، مواجهه خواهد داشت.
در خطرات استنشاقی، عواملی مانند:
- غلظت بخارات در هوای تنفسی
- مدت زمان مواجهه
- دفعات استفاده
- مقدار و سرعت تبخیر
- اندازه و شرایط محیط
- میزان تهویه
- فاصله فرد از منبع انتشار
بر میزان واقعی مواجهه تأثیر میگذارند.
به همین دلیل، در بهداشت حرفهای برای برخی مواد از حدود مواجهه شغلی برای ارزیابی و کنترل مواجهه استفاده میشود.
دو گروه اصلی خطر در کار با بنزین
با توجه به این تفاوت، میتوان خطرات بنزین در محیط کار را از نظر نحوه ارزیابی به دو گروه کلی تقسیم کرد:
گروه اول: خطرهایی که شدت آنها به میزان مواجهه بستگی دارد
در این موارد، غلظت × مدت مواجهه × شرایط تهویه اهمیت زیادی دارد.
گروه دوم: خطرهایی که حتی در استفاده محدود باید کنترل شوند
مهمترین آنها عبارتاند از:
خطر آتشسوزی و اشتعال
حتی اگر میزان مواجهه تنفسی فرد پایین باشد، بنزین همچنان یک مایع بسیار قابل اشتعال است و بخارات آن میتوانند در حضور منبع اشتعال آتش بگیرند.
خطر انتقال بخارات به منبع اشتعال
بخارات بنزین میتوانند از محل استفاده دور شوند و به یک منبع جرقه یا شعله برسند و باعث برگشت شعله شوند.
خطر بلع و آسپیراسیون
خطر آسیب ریوی ناشی از ورود بنزین به مجاری تنفسی، موضوعی مستقل از TLV است و حتی مقدار نسبتاً کمی از بنزینِ واردشده به ریه میتواند باعث پنومونیت شیمیایی شود.
خطر نگهداری نامناسب
قرار دادن بنزین در ظرف نامناسب، بدون برچسب یا در نزدیکی منابع حرارتی و جرقه، میتواند خطر ایجاد کند؛ حتی اگر مصرف روزانه بنزین بسیار محدود باشد.
یک نکته کلیدی برای کارگاههای معرق و منبت
بنابراین نباید صرفاً بگوییم:
«بنزین ماده خطرناکی است، پس هر مقدار استفاده از آن خطرناک است.»
و از طرف دیگر نیز نباید بگوییم:
«چون مقدار کمی استفاده میکنیم، پس بنزین خطری ندارد.»
ارزیابی درست بین این دو قرار میگیرد
شدت برخی خطرات بنزین به میزان و شرایط مواجهه بستگی دارد؛ اما بعضی خطرات ذاتی آن، مانند اشتعالپذیری بالا و خطر آسپیراسیون، حتی در استفاده محدود نیز نیازمند رعایت اصول ایمنی هستند.
در ادامه مقاله، بر اساس همین اصل، اقدامات احتیاطی را برای مصرف محدود در کارگاههای کوچک هنری و سپس برای مصرف بیشتر و مکرر در کارگاههای بزرگتر بررسی میکنیم.
این تفکیک کمک میکند توصیههای ایمنی نه بیش از حد کلی و سختگیرانه باشند و نه خطرات واقعی بنزین در محیط کار دستکم گرفته شوند.
خطرات کار با بنزین و راهکارهای کنترل آن در کارگاههای معرق و منبت
شناخت خطرات بنزین بهتنهایی برای ایجاد یک محیط کار ایمن کافی نیست. پس از شناسایی خطر، باید مشخص کرد که در شرایط واقعی کارگاه، چه میزان مواجههای ایجاد میشود و برای کنترل آن چه اقداماتی لازم است.
در اصول بهداشت حرفهای، کنترل خطر معمولاً از حذف یا جایگزینی ماده، کنترلهای مهندسی، روشهای کار ایمن و در نهایت تجهیزات حفاظت فردی دنبال میشود. تجهیزات حفاظت فردی آخرین لایه محافظت هستند و نباید جایگزین تهویه مناسب یا کنترل منبع انتشار شوند.
۱. خطر استنشاق بخارات بنزین
مهمترین عامل تعیینکننده در خطرات استنشاقی، مقدار بخار بنزین در هوای تنفسی و مدت زمانی است که فرد در معرض آن قرار میگیرد. بنابراین مقدار مصرف، سطح باز بودن ظرف، سرعت تبخیر، دفعات استفاده، اندازه فضای کار و وضعیت تهویه همگی بر میزان مواجهه تأثیر دارند.
در یک کارگاه هنری که مقدار کمی بنزین برای مدت کوتاه استفاده میشود و تهویه مناسبی وجود دارد، میزان مواجهه میتواند بسیار کمتر از شرایطی باشد که بنزین بهطور مکرر و در مقادیر بیشتر در یک فضای بسته استفاده میشود. به همین دلیل، توصیههای مربوط به حفاظت تنفسی باید بر اساس میزان واقعی مواجهه و شرایط کار تعیین شوند.
راهکارهای کنترل:
در استفادههای محدود:
- مقدار بنزین مورد نیاز را تا حد امکان کم نگه دارید.
- ظرف را فقط در زمان مورد نیاز باز کنید و پس از استفاده بلافاصله ببندید.
- کار را در محیط دارای تهویه مناسب انجام دهید.
- از انجام کار در فضای کوچک، بسته یا گود که احتمال تجمع بخارات در آن وجود دارد خودداری کنید.
- بنزین را در ظروف باز روی میز کار رها نکنید.
برای کارگاههایی که مصرف بنزین بیشتر یا تکرارشونده است، تهویه موضعی اهمیت بیشتری پیدا میکند. اگر تهویه عمومی نتواند مقدار بخار موجود در هوا را به اندازه کافی کنترل کند، باید از سیستم مکش موضعی استفاده شود. برای محلهایی که با مایعات قابل اشتعال کار میشود، نوع تجهیزات تهویه و تجهیزات الکتریکی نیز باید متناسب با خطر ایجاد مخلوط بخار و هوا و با الزامات ایمنی حریق سازگار باشد.
آیا ماسک معمولی برای بخارات بنزین کافی است؟
خیر. ماسکهای فیلتردار مانند N95 برای ذرات معلق طراحی شدهاند و برای حذف گازها و بخارات آلی مانند بخارات بنزین مناسب نیستند. NIOSH صراحتاً اعلام میکند که برای گازها و بخارات باید از تجهیز تنفسی دارای کارتریج مناسب استفاده شود.
بنابراین، اگر بر اساس ارزیابی مواجهه استفاده از حفاظت تنفسی لازم باشد، باید از رسپیراتور مناسب بخارات آلی (Organic Vapor) و کارتریج یا کنیستر تأییدشده برای این کاربرد استفاده شود؛ انتخاب دقیق نوع رسپیراتور، کلاس حفاظتی و زمان تعویض کارتریج باید بر اساس شرایط مواجهه، SDS محصول و برنامه حفاظت تنفسی انجام شود.
در کارگاههای حرفهای، اگر استفاده از رسپیراتور تنفسی لازم باشد، فقط داشتن ماسک کافی نیست. ماسکهای تنفسی که کاملاً به صورت میچسبند باید متناسب با فرم صورت فرد باشند تا هوا از کنارههای ماسک وارد نشود. به این آزمایش، Fit Test یا آزمون تطبیق ماسک با صورت گفته میشود. همچنین کاربر باید نحوه صحیح گذاشتن، استفاده و نگهداری از رسپیراتور را آموزش دیده باشد.
کارتریج یا فیلتر مخصوص بخارات آلی نیز عمر محدودی دارد. به همین دلیل نباید آن را بدون توجه به مدت و شرایط استفاده، برای مدت نامحدود نگه داشت و استفاده کرد. در محیطهای کاری حرفهای، زمان تعویض کارتریج باید بر اساس اطلاعات سازنده، نوع ماده، میزان و مدت مواجهه و یک برنامه مشخص تعیین شود؛ بهویژه زمانی که کارتریج نشانگر پایان عمر (ESLI) ندارد.
نکته مهم: استفاده از ماسک نباید باعث شود تهویه ضعیف یا انتشار کنترلنشده بخارات پذیرفته شود. ابتدا باید تا حد امکان انتشار بخارات در منبع کنترل شود.
۲. خطر تماس پوستی
تماس مکرر یا طولانیمدت پوست با بنزین میتواند باعث از بین رفتن چربی طبیعی پوست، خشکی، تحریک و درماتیت شود. NIOSH نیز جلوگیری از تماس پوستی و شستوشوی پوست آلوده با بنزین را از اقدامات حفاظتی توصیهشده میداند.
راهکارهای کنترل:
در کارگاههای معرق و منبت بهتر است:
- از تماس مستقیم دست با بنزین جلوگیری شود.
- بنزین برای شستوشوی دست یا پاک کردن پوست استفاده نشود.
- در صورت احتمال تماس، از دستکش مقاوم در برابر هیدروکربنها استفاده شود.
- لباس یا پارچهای که به مقدار قابل توجهی بنزین آغشته شده است، از بدن دور نگه داشته شود و برای خشک شدن در محیط کار رها نشود.
- در صورت آلودگی پوست، شستوشو با آب و صابون انجام شود.
چه دستکشی برای بنزین مناسب است؟
انتخاب دستکش باید بر اساس مقاومت شیمیایی، ضخامت و مدت تماس انجام شود و صرفاً نام جنس دستکش بهتنهایی کافی نیست.
برای کارگاههای معرق و منبت که بهصورت گهگاهی و در مقادیر محدود با بنزین سروکار دارند، دستکش نیتریل با مشخصات مناسب میتواند گزینهای قابلقبول برای محافظت از پوست در برابر تماس با بنزین باشد. با این حال، انتخاب نهایی دستکش باید بر اساس اطلاعات سازنده و SDS بنزین مورد استفاده انجام شود. در صورت تماس طولانیمدت یا مکرر، غوطهوری دستکش در بنزین یا استفاده در شرایط صنعتی، صرفاً نیتریل بودن دستکش کافی نیست و باید مقاومت شیمیایی و مدت زمان نفوذپذیری آن نیز بررسی شود.
CCOHS(مرکز کانادایی بهداشت و ایمنی شغلی) برای بنزین بدون سرب، موادی مانند لاستیک نیتریل (Nitrile Rubber) و بعضی مواد تخصصیتر مانند Viton را بهعنوان مواد مناسب معرفی میکند و در عین حال هشدار میدهد که توصیه مربوط به نیتریل برای دستکشهای بسیار نازک، حدود ۰٫۳ میلیمتر یا کمتر، معتبر نیست. این منبع همچنین برخی مواد رایج مانند PVC، نئوپرن و لاستیک طبیعی را برای این کاربرد توصیه نمیکند.
۳. خطر تماس با چشم
پاشیدن بنزین به چشم میتواند موجب تحریک و آسیب شود. بنابراین هنگام انتقال، ریختن یا مخلوط کردن بنزین، بهخصوص زمانی که احتمال پاشش وجود دارد، محافظت از چشم اهمیت پیدا میکند. CCOHS استفاده از عینک ایمنی یا عینک محافظ شیمیایی را بهعنوان یک اقدام مناسب توصیه میکند.
راه کارهای کنترل:
برای کارهای معمولی که احتمال پاشش کم است:
عینک ایمنی با محافظ جانبی میتواند مناسب باشد.
در فعالیتهایی که احتمال پاشش مایع بیشتر است، استفاده از:
عینک محافظ شیمیایی (Chemical Splash Goggles)
مناسبتر است.
اگر خطر پاشش قابل توجه باشد، ممکن است محافظ صورت نیز در کنار عینک مورد نیاز باشد.
در هر کارگاهی که با مواد شیمیایی کار میشود، وجود امکان شستوشوی سریع چشم نیز اهمیت دارد. NIOSH برای بنزین فراهم بودن تجهیزات شستوشوی چشم و شستوشوی فوری در صورت تماس را توصیه میکند.
اگر بنزین به چشم پاشید، بلافاصله چشم را با مقدار زیادی آب تمیز به مدت حداقل ۱۵ دقیقه بشویید. هنگام شستوشو پلکها را باز نگه دارید تا آب به تمام سطح چشم برسد. اگر لنز تماسی دارید و بدون وارد کردن فشار یا آسیب بیشتر قابل خارج کردن است، آن را خارج کنید و شستوشو را ادامه دهید. در صورت باقی ماندن درد، سوزش، قرمزی یا اختلال دید، باید برای ارزیابی پزشکی اقدام شود.
۴. خطر آتشسوزی و اشتعال
این خطر ارتباط مستقیمی با TLV ندارد. حتی اگر میزان بخارات بنزین از نظر مواجهه شغلی پایین باشد، خاصیت بسیار قابل اشتعال آن همچنان وجود دارد.
بنابراین در زمان استفاده یا انتقال بنزین باید منابع اشتعال از محل کار دور باشند. منابع احتمالی اشتعال فقط شعله مستقیم نیستند و میتوانند شامل سیگار، سطوح داغ، جرقههای الکتریکی و مکانیکی و الکتریسیته ساکن نیز باشند. OSHA برای کار با مایعات قابل اشتعال بر کنترل این منابع و جلوگیری از قرار گرفتن بخارات در مسیر منابع اشتعال تأکید میکند.
راهکارهای کنترلی:
در کارگاه:
- سیگار کشیدن و وجود شعله باز در محل استفاده از بنزین ممنوع باشد.
- بنزین در نزدیکی بخاری، هیتر، اجاق، مشعل یا سطوح بسیار داغ قرار نگیرد.
- از تجهیزات برقی نامناسب در محدودهای که امکان تشکیل بخارات قابل اشتعال وجود دارد استفاده نشود.
- از ایجاد جرقه هنگام انتقال یا ریختن بنزین جلوگیری شود.
- مقدار بنزین حاضر در محل کار تا حد امکان محدود باشد.
- پس از پایان کار، ظروف فوراً بسته شوند.
در کارگاههای بزرگتر که انتقال مکرر یا مقدار بیشتری از مایعات قابل اشتعال انجام میشود، موضوع اتصال الکتریکی و اتصال به زمین (Bonding and Grounding) برای جلوگیری از تخلیه الکتریسیته ساکن اهمیت بیشتری پیدا میکند. OSHA نیز برای برخی عملیات انتقال مایعات قابل اشتعال بر این کنترل تأکید دارد.
اقدامات موثر در کنترل آتش سوزی ها:
گاهی با وجود رعایت موارد احتیاطی ممکن است به دلایل متعدد آتش سوزی اتفاق بیفتد . در این قسمت به تمهیداتی که باید برای این گونه موارد اندیشید خواهیم پرداخت.
تهیه و نصب کپسول آتشنشانی در محل مناسب، یکی از اقدامات مهم برای مقابله و کنترل آتشسوزی در کارگاه است. با توجه به وجود حجم زیادی از چوب و مواد قابلاشتعال در این محیطها، استفاده از کپسول آتشنشانی پودر و گاز میتواند گزینه مناسبی برای مقابله با آتشسوزیهای احتمالی باشد.
توجه داشته باشید که در صورت وجود منابع برقی و الکترونیکی در محیط کار بهتر است از کپسول های co2 استفاده نمائید.
کپسولهای آتشنشانی باید روی دیوار و در محلی نصب شوند که دسترسی به آنها آسان باشد و در مسیر خروج از کارگاه قرار داشته باشند. بهتر است محل نصب بهگونهای انتخاب شود که هنگام بروز آتشسوزی، بتوان بهسرعت به کپسول دسترسی پیدا کرد و بدون عبور از محدوده آتش، به سمت درب خروج حرکت کرد.
کپسولهای آتشنشانی باید بهگونهای روی دیوار نصب شوند که فاصله قسمت پایینی کپسول تا سطح زمین حدود ۱۱۰ سانتیمتر باشد.
کپسولهای آتشنشانی باید حداقل سالی یکبار توسط فرد یا شرکت مجاز بازرسی و کنترل شوند تا از سالم بودن و آمادهبهکار بودن آنها اطمینان حاصل شود.
همه افراد و هنرجویانی که در کارگاه حضور دارند باید با نحوه استفاده صحیح از کپسول آتشنشانی و روش بهکارگیری آن در مواقع اضطراری آشنا شوند.
۵. خطر انتشار و تجمع بخارات در محیط
بنزین بهسرعت تبخیر میشود و بخارات آن میتوانند در قسمتهای پایینتر محیط جمع شوند. بنابراین صرفاً باز کردن یک پنجره در ارتفاع بالا لزوماً به معنای تهویه مؤثر نیست.
برای کارگاههای کوچک، استفاده از بنزین در محل دارای جریان مناسب هوا و جلوگیری از ایجاد نقاط بسته و کمتهویه اهمیت دارد.
در کارگاههای بزرگتر، جایی که مصرف بنزین بیشتر یا مداوم است، طراحی تهویه باید با توجه به محل انتشار بخار و چگالی نسبی بخارات انجام شود. CCOHS استفاده از تهویه موضعی در صورتی که تهویه عمومی مقدار بخار را به اندازه کافی کنترل نکند توصیه میکند و برای محیطهای حاوی بخارات قابل اشتعال به تجهیزات تهویه مناسب و ضدجرقه نیز اشاره دارد.
۶. خطر نشت و ریختن بنزین
حتی مقدار نسبتاً کمی بنزین که روی سطح کار یا کف ریخته میشود، میتواند بهسرعت بخار تولید کند. بنابراین نشت باید سریع و ایمن کنترل شود و ماده ریختهشده در محیط رها نشود.
راهکارهای کنترل:
در صورت ریختن مقدار کم، ابتدا منبع اشتعال را از محل دور کنید و از ایجاد جرقه جلوگیری کنید. سپس با استفاده از روش و مواد مناسب برای جمعآوری نشت، آلودگی را کنترل کنید و محل را بهطور مناسب تهویه کنید.
پارچهها، دستمالها یا مواد جاذبی که به بنزین آلوده شدهاند نباید در گوشه کارگاه رها شوند؛ زیرا هم میتوانند بخار قابل اشتعال ایجاد کنند و هم در شرایط خاص خطر آتشگیری داشته باشند.
در صورت نشت زیاد، ایجاد بخار قابل توجه یا وجود احتمال آتشسوزی، افراد غیرضروری را از محل دور کنید و موضوع را مانند یک حادثه شیمیایی و حریق بالقوه جدی در نظر بگیرید. در محیطهای حرفهای باید روش مکتوب کنترل نشت و شرایط اضطراری از قبل مشخص شده باشد.
۷. خطر بلع و ورود بنزین به ریه
خطر بلعیدن بنزین با خطر بسیاری از مواد شیمیایی تفاوت دارد. یکی از نگرانیهای اصلی، آسپیراسیون یعنی ورود مایع به مجاری تنفسی، بهویژه هنگام استفراغ است. این اتفاق میتواند باعث پنومونیت شیمیایی و آسیب جدی ریه شود. NIOSH نیز در اطلاعات مربوط به بنزین، خطر پنومونیت شیمیایی ناشی از آسپیراسیون را ذکر میکند.
بنابراین:
در صورت بلع بنزین، فرد را وادار به استفراغ نکنید، مگر اینکه متخصص پزشکی یا مرکز مسمومیتها چنین دستوری بدهد.
در این شرایط باید فوراً از خدمات پزشکی یا مرکز مسمومیتها کمک گرفت.
بررسی ایمنی بنزین در کارگاه های کوچک
در یک کارگاه هنری که بنزین فقط در مقدار کم و برای مدت کوتاه استفاده میشود، کنترل خطر باید متناسب با شرایط واقعی کار باشد.
در چنین شرایطی، اقدامات مهم عبارتاند از:
تهویه مناسب، حداقل کردن مقدار مصرف، بسته نگه داشتن ظرف، دور کردن منابع اشتعال، جلوگیری از تماس مستقیم پوست و چشم و استفاده از دستکش نیتریل مناسب و عینک ایمنی در صورت احتمال تماس.
در این سطح از مصرف، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی نباید باعث شود اصول اصلی مانند تهویه و کنترل منابع اشتعال نادیده گرفته شوند.
همچنین گاهی پس از اجرای کار مثلا شاپان کاری(حلالش بنزین است) به علت اینکه محصول مورد نظر هنوز خشک نشده بوی بنزین ممکن است تا 24 ساعت در فضا پخش شود که در چنین حالتی بهتر است محصول مورد نظر از کارگاه خارج شود تا کاملا بوی آن از بین برود.
بررسی ایمنی بنزین در کارگاه های بزرگ
هرچه میزان مصرف، دفعات کار و مدت مواجهه بیشتر شود، اتکا به اقدامات سادهای مانند باز کردن پنجره یا استفاده از دستکش کافی نیست.
در این شرایط باید کنترلها به سمت تهویه مهندسی و موضعی و ترجیحا کار در فضای آزاد، کنترل منابع از نظر کاهش خطرات اشتعال زایی، روشهای استاندارد انتقال و نگهداری، آموزش کارکنان و در صورت نیاز اندازهگیری مواجهه در هوای محیط کار و استفاده از کپسول ها و تجهیزات اطفاء حریق حرکت کند.
در واقع، تفاوت اصلی کارگاه کوچک و بزرگ این نیست که در یکی «خطر وجود دارد» و در دیگری «خطر وجود ندارد»؛ بلکه سطح و احتمال مواجهه و در نتیجه سطح کنترل مورد نیاز متفاوت است.
NIOSH تأکید میکند که کنترلهای مهندسی و روشهای کنترل در منبع، معمولاً مؤثرتر از اتکا به PPE (وسایل حفاظت فردی )هستند و PPE زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که کنترلهای دیگر برای کاهش مواجهه کافی نباشند.
سخن پایانی:
در کار با بنزین، یک نسخه ثابت برای همه کارگاهها وجود ندارد. مقدار مصرف، دفعات استفاده، مدت مواجهه، روش کار، میزان تبخیر، تهویه و شرایط محیط باید در کنار اطلاعات SDS در نظر گرفته شوند.
در استفاده محدود و کوتاهمدت در یک کارگاه هنری، تمرکز اصلی باید بر کاهش مقدار ماده، بسته نگه داشتن ظروف، تهویه مناسب، دور کردن منابع اشتعال و جلوگیری از تماس پوستی و چشمی باشد.
در کارگاههای بزرگتر یا فعالیتهایی با مصرف مکرر و بیشتر، کنترلها باید جدیتر و ساختاریافتهتر شوند و در صورت نیاز شامل تهویه موضعی، تجهیزات مناسب برای محیطهای دارای بخارات قابل اشتعال، ارزیابی مواجهه و برنامه حفاظت تنفسی باشند.
در تمام این شرایط باید به خاطر داشت که PPE آخرین لایه حفاظت است و جایگزین کنترل منبع، تهویه و روش کار ایمن نیست.
اگر شما هم جزء علاقمندان به هنر معرق کاری ویا منبت کاری هستید و از دیدن محصولات و دست سازه های چوبی لذت می برید و خرید صنایع دستی چوبی معرق کاری و منبت کاری شده برایتان جذاب است می توانید به صفحه فروشگاه زیروبم مراجعه کنید تا از محصولات چوبی دست ساز ما دیدن نمائید.
و جهت استفاده بهتر و آشنایی با بخش های مختلف مجموعه هنری زیروبم می توانید به مقاله آشنایی با مجموعه هنری زیروبم مراجعه نمائید و با بخش های مختلف این مجموعه آشنا شوید.