پلی استر پوست پولیش یکی از مهم‌ترین و حرفه‌ای‌ترین پوشش‌های نهایی در هنرهای چوبی به‌ویژه معرق است. اگر هدف شما رسیدن به سطحی کاملاً براق، شیشه‌ای و لوکس برای آثار هنری است، این نوع پلی استر بهترین انتخاب محسوب می‌شود.
در این مقاله به‌صورت کامل و تخصصی، مواد تشکیل‌دهنده، کاربردها، روش اجرا، نکات ایمنی و راه‌های تشخیص پلی استر پوست پولیش با کیفیت را بررسی می‌کنیم.
پلی استر در دو نوع ایستاده و پوست پولیش ساخته می شود که پلی استر ایستاده را با کمک پیستوله اجرا می کنند. ولی پلی استر پوست پولیش را بر روی کار می ریزند و با سنباده زدن و پولیش کردن آن را به کیفیت لازم می رسانند.
پلی استر پوست پولیش نوعی پوشش ضخیم بر پایه رزین پلی استر است که پس از اجرا نیاز به ساب‌کاری و پولیش دارد تا به سطحی کاملاً صاف و آینه‌ای تبدیل شود. این پوشش در دسته رنگ‌های دو جزئی قرار می‌گیرد و بدون پولیش نهایی، کیفیت واقعی خود را نشان نمی‌دهد.
پلی استر پوست پولیش به دلیل اینکه مناسب سطوح صاف وتخت و بدون برجستگی عمیق است؛ در کارهای معرق کاری که کار مسطح است بسیار مناسب است وکیفیت کار را در بالاترین سطح ارائه می دهد و به دلیل اینکه منافذ را پر می کندو سطح را آینه ای می کند ،جذابیت کار را بالا می برد و طرح را برجسته تر نشان می دهد که بر زیبایی کار می افزاید.
پلی استر پوست پولیش به علت افزایش عمق رنگ، جلوه سه‌بعدی و درخشندگی بالا مورد استفاده و استقبال قرار می گیرد.
استفاده از پلی استر پوست پولیش ارزش هنری اثر را چند برابر می‌کند و جلوه ای لوکس به اثر می بخشد.
در کارهای منبت کاری شده به علت اینکه کار برجسته است و پر از جزئیات و عمق است پلی استر پوست پولیش مناسب نیست ؛چون پلی استر ضخیم است و در کارهای منبت داخل شیارها ونقش ها می رود و جزئیات کار را خفه می کند .پلی استر کاربرد محدودی در سطوح پیچیده و تزئینی دارد و برای کارهای پرجزئیات مناسب نیست.اگر روی منبت خراب شود ترمیمش خیلی سخت‌تر از پلی یورتان یا روغن است.
در نتیجه پلی استر پوست پولیش به دلیل ایجاد سطحی ضخیم، براق و پرکننده، بیشتر در آثار معرق و سطوح صاف کاربرد دارد و در کارهای منبت به دلیل پیچیدگی سطح، کاهش جزئیات و شکنندگی پوشش، کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.
برای آشنایی بیشتر از مواد تشکیل دهنده پلی استر پوست پولیش ، در زیر به معرفی آنها خواهیم پرداخت:
ماده اصلی که بدنه پوشش را تشکیل می‌دهد و باعث ایجاد ضخامت و شفافیت می‌شود.
نقش فعال‌کننده واکنش را دارد و به خشک شدن کمک می‌کند.
معمولاً از نوع پراکسید است و باعث سفت شدن نهایی پلی استر می‌شود.
برای تنظیم غلظت و بهبود پاشش استفاده می‌شود.
سنباده‌کاری اصولی قبل از اجرای پلی استر پوست پولیش از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر قبل از اجرای پلی استر پوست پولیش سنباده کاری اصولی انجام نشود و خط و خش های ریز روی کار باقیمانده باشد بعد از اجرای پلی استر پوست پولیش به علت سیقلی شدن و براق شدن ، خطوط بیشتر خودشان را نشان می دهند و کار آن کیفیت و ظرافت لازم را نخواهد داشت. در حالی که همان کار اگر درست و کامل سنباده زده شود؛ بعد از اجرای کار پلی استر، سطح کار بسیار زیبا و جذاب تر خواهد بود. اگر می خواهید یک کار هنری با کیفیت تولید کنید باید به مراحل سنباده زدن کار توجه ویژه ای داشته باشید. در خصوص نحوه درست سنباده زدن و مراحل آن به طور کامل در مقاله سنباده زدن چوب توضیح داده شده است.
بعد از انچام کامل مراحل سنباده کاری اصولی ،به علت ریز بودن گرد و خاک های ایجاد شده ، سطح کار باید کاملا پاک سازی شود تا از هر گونه گردو غباری پاک شود که معمولا این کار توسط پمپ باد انجام می شود.
در نهایت مجددا سطح کار مورد بررسی کامل قرار می گیرد تا اگر سطح کار، به ترمیم (بتونه کاری)،ویا اصلاح خاصی نیاز داشته باشد کاملا برطرف شود و از آماده بودن کار جهت ورود به مرحله رنگ مطمئن شویم.
در مرحله بعدی سطح کار کاملا سیلر زده می شود . این کار توسط پیستوله و در یک یا دو دست انجام می شود. بعد از اجرای مرحله اول و خشک شدن کامل سیلر سطح کار ،سنباده نرم 320 یا 400 زده می شود.
استفاده از سیلر قبل از اجرای پوشش نهایی در کارهای چوبی به دلایل زیر ضروری است:
در هنگام ساختن پلی استر از آنجا که یک رنگ سه جزئی است باید در محاسبه ی میزان کبالت و پر اکسید، آن دقت لازم را نمود.خصوصا در رنگ رویه که با مواد رنگی دیگر مخلوط نمی شود و باید یک رنگ شفاف، روشن و بدون ترک باشد.با محاسبه اشتباه در میزان کبالت یا پراکسید، رنگ رویه می تواند به صورتی و گاهی به سبز متمایل شده و یا اینکه پس از خشک شدن رنگ ترک بردارد. در رنگ پلی استر مواد آن باید به نحوی محاسبه و اضافه گردد که در طول زمان 20 تا 30 دقیقه رنگ ژله ای شود و بعد از گذشت 24 ساعت کاملا خشک شود.
برای محاسبه حجم پلی استر مصرفی، مساحت زیر کار( سطحی که اثر معرق بر روی آن اجرا می شود.) را در ضخامت ضرب می کنیم.
مقدار درصد ترکیب کبالت در مارک های مختلف پلی استر با یکدیگر متفاوت است.در مورد مصرف کبالت باید آنرا خوب در پلی استر حل کرد چرا که نقش کاتالیزور داشته و مولکول های پلی استر را از هم باز می کند بعد از حل کردن کبالت، پراکسید را اضافه می کنند که نقش سخت کننده دارد. در هنگام حل کردن میزان کبالت و پراکسید حتما باید درجه حرارت محیط را (20-23 درجه)مدنظر قرار داد.
بعد از آماده سازی رنگ پلی استر نوبت به ریختن آن به سطح کار می شود قبل از ریختن پلی استر باید دقت شود که سطح کار کاملا تراز باشد.
برای ریختن رنگ رویه ابتدا باید برای کار یک دیواره ساخته شود دیواره را با چسب کاغذی به طوری که لبه آن 4 یا 5 میلیمتر از سطح کار بالاتر باشد می سازند. رنگ پلی استر باید در فضای آکنده از گرد و غبار ریخته شود چرا که گرد و غبار از کیفیت کار می کاهد اگر در رنگ ریخته شده حباب هایی به وجود آمد به کمک یک تیغه اره مویی شکسته یا میخ حباب ها را باید از سطح کار برطرف کرد این کار راقبل از اینکه رنگ ژله ای شود باید انجام داد. بعد از گذشت 24 ساعت رنگ کاملا خشک شده و آماده سنباده زدن و پولیش کاری می باشد.
بسته به شرایط محیطی (دما و رطوبت)
اصطلاح «ساب‌کاری» به مرحله‌ای گفته می‌شود که در آن سطح پلی‌استر با سنباده‌های مناسب، به‌صورت مرحله‌ای و یکنواخت پرداخت می‌شود تا سطح برای پولیش نهایی آماده شود.
این کار توسط دستگاه سنباده لرزان انجام می شود و سنباده های شماره 220، 360، 400، 600، 800، 1200 را به ترتیب متصل می شود و با هر کدام سطح کار را به مدت 10 تا 15 دقیقه سنباده زده و در آخر هر شماره سنباده، با یک دستمال نمدار روی سطح کار کشیده می شود و سطح کار تمیز می شود.
با اجرای عملیات ساب کاری، ناهمواری‌ها و موج‌های سطح از بین می رود، خط و خش‌های سنباده قبلی حذف می شود و سطح کاملاً یکنواخت و مات می شود.
پولیش کاری به معنای براق کردن سطح است .بعد از سنباده زدن با ماشین لرزان هنوز در سطح کار خش های بسیار ریز وجود خواهد داشت که با پولیش کردن هم خش ها از بین می رود و هم سطح کار براق می شود.
پولیش کاری توسط دستگاه سنباده دیسکی که با عنوان”ماشین پوست” هم شناخته می شود و در دو مرحله انجام می شود.
1- پولیش کاری با کله نمد
2-پولیش کاری با پوست بره
کله نمد، صفحات پارچه ای دایره ای شکل از جنس متقال یا کتان است که به یکدیگر دوخته شده اند در مرکز این صفحات سوراخی جهت اتصال به ماشین پوست تعبیه شده است.
کله نمد را به ماشین پوست متصل کرده و قبل از کار صفحات پارچه ای کله نمد با آب شسته می شوند.زیر کار معرق به میز کار ثابت می شود.
در پولیش کاری از دو نوع صابون که مانند صابون رختشویی است استفاده می شود.صابون قرمز و صابون سفید.نوع سفید آن نرم تر از قرمز می باشد.
مقداری صابون قرمز روی سطح مالیده می شود.چند قطره آب روی کار ریخته و پولیش کاری انجام می شود.این کار را معمولا 4 بار تکرار می کنند تا خش های سنباده 1200 از بین برود بعد پولیش کردن را با صابون پولیش سفید ادامه می دهند. این کار نیز 4 بار تکرار می شود.در هر بار باید سطح کار با چند قطره آب خیس شود تا سطح کار نسوزد. البته مقدار آب نباید زیاد باشد چون زیر کار تاب برمی دارد.
بعد از صابون ها نوبت به خمیر پولیش می رسد. داخل خمیر پولیش نیز ذرات ساینده وجود دارد ولی از صابون پولیش قرمز نرمترند و مانند صابون ها نوع سفید آن نرم تر است. کار با خمیر پولیش قرمز شروع می شود.برای استفاده از خمیر پولیش نیز باید به سطح کار چند قطره آب بزنید. بعد از چند بار پولیش کردن با خمیر قرمز، از خمیر سفید استفاده می شود.
برای پولیش کاری نهایی از پوست بره مرینوس که به صورت دایره ای بریده شده و به لبه های آن بند یا کش دوخته شده است است استفاده می شود.
برای این کار بعد از نمدار کردن پوست بره آن را به دیسک دستگاه وصل می نمایند. مقداری شیر پولیش روی سطح کار ریخته می شود. شیر پولیش مایعی سفید رنگ است که ذرات ساینده در آن وجود دارد. این ذرات از ذرات خمیر پولیش سفید نرم تر است و چند قطره آب به آن می افزایند. سپس به وسیله پوست بره سطح کار پولیش می شود. این کار 3 تا 4 بار تکرار می شود. بعد بدون مواد و فقط با چند قطره آب سطح را براق می نمایند. برای براقیت بیشتر روی سطح یک قطره نفت روی سطح کار ریخته و باز پولیش می شود.
در اجرای پلی استر پوست پولیش، حتی اگر مواد باکیفیت استفاده شود، کوچک‌ترین اشتباه در ترکیب، اجرا یا شرایط محیطی می‌تواند باعث ایجاد ایرادات جدی شود. چون نسبت ترکیب مواد بسته به دما، رطوبت و برند مواد ممکن است کمی تغییر کند. بیشتر مشکلات پلی استر از نسبت اشتباه مواد، عجله در اجرا و شرایط محیطی نامناسب به وجود می آید. در این راهنمای تخصصی، تمامی مشکلات رایج به‌همراه علت و راه‌حل دقیق بررسی شده است.
| مشکل | علت اصلی | راه‌حل سریع |
|---|---|---|
| ترک | هاردنر زیاد | کاهش هاردنر |
| حباب | تینر کم | افزایش تینر |
| مات | پولیش ضعیف | پولیش کامل |
| شره | ضخامت زیاد | لایه نازک |
| پوست پرتقالی | فشار کم | تنظیم باد |
| خشک نشدن | هاردنر کم | افزایش هاردنر |
عیب‌یابی در پلی استر پوست پولیش یک مهارت کلیدی برای نقاش پلی استر کار است. شناخت علت‌ها و اصلاح دقیق آنها نه‌تنها کیفیت کار را بالا می‌برد، بلکه باعث صرفه‌جویی در زمان و هزینه نیز می‌شود.
با تمرین و رعایت اصول، می‌توان به سطحی کاملاً حرفه‌ای و بدون نقص دست یافت.
پلی‌استر باکیفیت باید به‌صورت یکنواخت خشک شود و قابلیت ساب‌کاری و پولیش‌پذیری مناسبی داشته باشد؛ به‌گونه‌ای که در هنگام ساب‌کاری، سطح به‌خوبی صاف و یکدست شود و در مرحله پولیش نیز به شفافیت و جلای مطلوب برسد. نتیجه اجرای یک پلی‌استر مرغوب، سطحی کاملاً شفاف، بدون کدری و حباب و با جلوه‌ای آینه‌ای است. همچنین یک پلی‌استر باکیفیت در طول زمان نباید به‌راحتی دچار زردشدگی یا افت شفافیت شود و ظاهر براق و شفاف خود را حفظ کند.
در صورتی که پلی استر پوست پولیش درست اجرا نشود ممکن است منجر به نتایج نامطلوبی شود. مانند: دیر خشک شدن یا اصلاً خشک نشدن، چسبندگی ضعیف، ایجاد ترک، ویا بوی غیرطبیعی شدید.
اگر به‌دنبال یک پوشش حرفه‌ای برای آثار معرق هستید، پلی استر پوست پولیش یکی از بهترین گزینه‌هاست. هرچند اجرای آن نیاز به دقت، تجربه و صبر دارد، اما نتیجه نهایی سطحی شفاف، براق و کاملاً حرفه‌ای خواهد بود که اثر شما را به یک کار هنری سطح بالا تبدیل می‌کند. برای مطالعه و بررسی بیشتر در خصوص مواد پوششی و محافظتی چوب می توانید مقاله معرفی کامل مواد پوششی و محافظتی در هنر معرق ومنبت را مطالعه نمائید.
پلی‌استر پوست پولیش از جمله پوشش‌های نهایی است که به دلیل ایجاد سطحی بسیار براق، شفاف و صیقلی، در بسیاری از پروژه‌های معرق چوب مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال، تفاوت آن با سایر پوشش‌دهنده‌ها تنها در میزان براقیت خلاصه نمی‌شود؛ بلکه عواملی مانند نحوه اجرا، قابلیت ساب و پولیش، کیفیت نهایی سطح، مقاومت و دوام پوشش نیز در انتخاب آن اهمیت دارند.
در جدول زیر، پلی‌استر پوست پولیش را از نظر ویژگی‌های مهم و کاربردی با سایر پوشش‌دهنده‌های چوب مقایسه کرده‌ایم تا تفاوت‌های آن با گزینه‌های دیگر و کاربرد هر کدام، بهتر مشخص شود.
تفاوت پلی استر پوست پولیش با سایر پوشش‌ها
| نوع پوشش | میزان براقیت | نیاز به پولیش | کاربرد |
|---|---|---|---|
| پلی استر معمولی | متوسط | ندارد | عمومی |
| پلی اورتان | نیمه براق | ندارد | مقاوم |
| پلی استر پوست پولیش | بسیار براق | دارد | حرفه‌ای و هنری |
اگر شما هم جزء علاقمندان به هنر معرق کاری ویا منبت کاری هستید و از دیدن محصولات و دست سازه های چوبی لذت می برید و خرید صنایع دستی چوبی معرق کاری و منبت کاری شده برایتان جذاب است می توانید به صفحه فروشگاه زیروبم مراجعه کنید تا از محصولات چوبی دست ساز ما دیدن نمائید.
و جهت استفاده بهتر و آشنایی با بخش های مختلف مجموعه هنری زیروبم می توانید به مقاله آشنایی با مجموعه هنری زیروبم مراجعه نمائید و با بخش های مختلف این مجموعه آشنا شوید.
