معرقکاری چوب شامل درست کردن طرح ها و نقش ها ی زیبا است با استفاده از دوربری قطعات چوب های رنگی وکنار هم قرار دادن آنها.
کارهای هنری معرق کاری شده با چوب به صورت تابلو ،تابلو خط ،میز و…،بسیار زیبا وجذاب می باشند وبه تصویر کشیدن طرح ونقش ،توسط رنگ های طبیعی چوب و تلفیق آن با ذوق وهنر دست هنر دوستان ،این آثار را ارزشمند می کند.آثاری که هنرمندان ساعات زیادی را باعشق وعلاقه صرف ساخت این آثار می نمایند.که گاهی یک اثر هنری معرق کاری چند سال زمان می برد. وفقط عشق به این هنرکه با صبوری هنرمند اجین شده است خلق چنین آثاری را امکان پذیر می نماید.
زمانی که فردی هنر معرق کاری را آموزش می بیند قادر است هر طرحی را که دوست دارد ومایل است با چوب خلق کند. که البته در ابتدا از طرح های ساده شروع می شود و با کسب مهارت ،قادر خواهد شد تا طرح های پیچیده تری را اجرا کند.
معمولا برای شروع کار و یادگیری معرق کاری از ساخت تابلوهایی با طرح های عروسکی وساده شروع می کنند. وبعد از افزایش مهارت می توان تابلوهایی با پیچیدگی های بیشتر وظرافت بیشتر را تهیه نمود. در بعضی مواقع برای زیبایی بیشتر کار ،بسته به طرح از عاج ،صدف ،فلز،فیروزه ،خاتم و… نیز در قسمتهایی از کار استفاده می شود.
ریشه‌های معرقکاری چوب به دوران باستان برمیگردد. در ایران، این هنر در دوره‌های مختلف تاریخی شکوفا شده و به اوج خود رسیده است. معرقکاری ایرانی با استفاده از چوب‌های رنگارنگ و طرح‌های پیچیده، هویت و اصالت خود را حفظ کرده و به یکی از نمادهای هنر ایرانی تبدیل شده است.
معرق چوب از دوربری قطعات چوب های رنگی در کنار مصالحی مانند عاج ،صدف ،فلز ،خاتم و استخوان به وجود می آید.
معرق چوب از نظر زمینه به دو نوع زمینه چوب و زمینه رنگ تقسیم می شود.در معرق زمینه چوب ،کل کار با چوب ساخته می شود و حتی زمینه طرح، و این در حالی است که در معرق های زمینه رنگ ،طرح اجرا می شود (که می تواند پرنده ،درخت،منظره،گل ویا ترکیب آنها باشد ) و در پایان کار زمینه ،با رنگ پر می شود که می تواند به رنگ سیاه ،قهوه ای ویا رنگ های ابر و بادی باشد.
انواع معرق چوب از نظر نحوه ی کاربرد:
معرق زمینه چوب مسطح
معرق زمینه چوب پلکانی
معرق زمینه رنگ
معرق منبت برجسته
معرق مشبک
معرق خاتم
معرق روکش
جهت آشنایی شما با این هنر واینکه یک هنرمند چگونه یک تابلو و یا یک اثر معرق کاری شده را اجرا می کند مراحل کار به صورت مختصر توضیح داده خواهد شد.
برای ساخت یک کار معرق کاری (تابلو،میزو…) مراحلی را باید طی کرد:
اگر شما هم مایل هستید تا این هنر را به صورت کامل بیاموزید میتوانید با تهیه دوره آموزشی مقدماتی معرق به صورت تئوری وعملی این هنر را بیاموزید و از آن لذت ببرید.
در زیر مراحل ساخت یک قطعه از تابلو معرقکاری را در حین اجرای یک تابلو معرق برایتان به صورت ویدئو به نمایش گذاشتیم
اگر شما هم جزء افرادی هستید که علاقمند به صنایع دستی چوبی هستید و دوست دارید با هنر معرق آشنا شوید ولی قبل از شروع یادگیری سوال های زیادی در ذهنتان دارید که؛
باید از کجا شروع کنم؟
به چه وسایلی نیاز دارم؟
چطور می توانم این هنر رو یاد بگیرم؟
آیا می توانم در خانه هم معرق کاری کنم؟
آیا هنر معرق می تواند یک شغل باشد ویا فقط یک سرگرمی محسوب می شود؟
آیا این هنر می تواند پاسخگوی ذوق و شوق هنری من باشد؟
آیا این هنر صرفا یک هنر سنتی است؟
اگر هنر معرق کاری چوب را یاد بگیرم چه کارهایی می توانم انجام دهم؟
خوب ما به همه سوالات شما پاسخ می دهیم تا با دید واضح تری بتوانید تصمیم بگیرید.
برای شروع یادگیری هنر معرق ما نیاز به استاد داریم .دسترسی به یک استاد خوب ،با تجربه وبا مهارت کافی می تواند مسیر حرکت شما را هموارتر کند و باعث رشد بهتر شما شود.
در زمینه هنر معرق چوب شاید اساتید برجسته انگشت شمار باشند و برای همه ی افراد علاقمند دسترسی آسان به استاد امکان پذیر نباشد.ولی امروزه با ایجاد فضاهای مجازی وآموزش های اینترنتی آموزش و یاد گیری در هر زمینه ای آسان و در دسترس شده و می توانید به راحتی با هزینه کم تر، از آموزش های مجازی در سایت های معتبر برای یادگیری این هنر بهره ببرید.
دوره آموزشی مقدماتی معرق به عنوان یک دوره آموزشی پایه برای شروع یادگیری معرق کاری به شما معرفی می شود.
یک سوال مهم دیگر که ممکن است ذهن شما رو مشغول کرده باشد این است که من به چه وسایل و امکاناتی نیاز دارم؟
اصلی ترین وسیله ای که شما برای شروع کارتان به آن نیاز دارید ،شامل یک میز کار ساده است که بتوانید صفحه پیشکارتان (صفحه چوبی که با ابعاد حدود 15*20 به وسیله پیچ های مخصوص به میز وصل می شوند.) را به آن وصل کنید و همینطور یک صندلی مناسب با ابعاد بدنیتان که بتاند راحتی شما رو در حین کار فراهم کند .
کمان اره ،تیغه کمان ،مشتی ،چسب چوب ،چوب و سه لایی نیز اصلی ترین وسایل مورد نیازبرای شروع یادگیری هنرمعرق هستند.
البته در طول مسیر یادگیری به ابزار و یا وسایل دیگری هم نیاز پیدا می کنید که با توجه به کار مورد نظر تهیه می شود و در پکیج آموزشی کامل تر توضیح داده شده .ولی برای اینکه کار را شروع کنید و همینطور به این سوال هم پاسخ داده باشیم که” در شروع کارچقدر باید هزینه کنم؟“اصلی ترین وسایل را معرفی کردیم که خیلی راحت با یک سرچ ساده می توانید از قیمت ها هم مطلع شوید.
وقتی یادگیری را شروع می کنید در ابتدای کار باید اصول برشکاری را یاد بگیرید که در اول تمرینات را روی سه لایی انجام می دهید و بعد ،شروع به اجرای تمرینات بر روی چوب می کنید و وقتی کاملا با اصول برشکاری آشنا شدید و مهارتهای لازم را کسب کردید می توانید شروع به ساخت انواع مختلفی از دست سازهای چوبی کنید مثل اکسسوری های چوبی ،تابلو های کوچک ، مشبک کاری و…
سوال بعدی که باید به آن پاسخ دهیم این است که آیا در خانه هم می توانم کارمعرقکاری چوب را شروع کنم؟ خوب باید بدانیم که ما نیاز به یک فضایی داریم که بتوانیم میز وصندلی کارمان را در آن قرار دهیم و برشکاری هایی که انجام می دهیم تا حدودی خاکه ایجاد می کنند که حدود یک متر در اطرافمان می تواند پخش شود.ولی خوب است بدانید بسیاری از علاقمندان به هنر معرق چوب شروع کارشان از خانه شان بوده (از یک گوشه ای از اتاق ،از انباری خانه ، از گوشه پارکینگ و…) .برای کنترل و جلوگیری از پخش شدن گردو خاک ها تمیز کاری میز کار واطرافتان بعد از هر بار تمرین کردن یک اصل ضروری و مهم هست که باید به آن توجه کنید.
برای پاسخ به این سوال باید گفت که بستگی به خودتان دارد که با چه دیدی به هنر معرق کاری نگاه می کنید آیا دوست دارید به یک هنر در کنار شغل اصلیتان بپردازید ،اوقات فراغتتان را پر کنید ویا اینکه دوست دارید به هنر معرقکاری چوب به عنوان یک شغل نگاه کنید.
اغلب ،تعدادافرادی که به این هنر به عنوان یک سرگرمی نگاه می کنند بیشتر است . ولی خبر خوب این است که هنر معرقکاری هم مثل هر شغل دیگری می تواند یک شغل محسوب شود و افرادی که تمام تمرکز و انرژیشان را در این مسیر قرار دادند و به این هنر علاقمند بودند مسیر درآمدزایی را هم در این عرصه پیدا کردند از خلاقیت ها و استعدادهایشان بهره برداری کردند و علاوه بر اینکه در مسیر مورد علاقشان لذت بردند؛ هم خودشان پیشرفت کردند و هم باعث پیشرفت و نوآوری در این عرصه شدند.مانند ابداع معرق کاری پلکانی،ترکیب معرق ومنبت،ترکیب معرق و رزین و… .
برای پاسخ به این سوال باید شناخت نسبی از خودتان و علاقمندی هایتان داشته باشید. ولی اغلب یک سری ویژگی های مشترک در افرادی که به این هنر علاقمند هستند وجود دارد که می توانیم به این موارد اشاره کنیم:
علاقمندی به هنرهای صنایع دستی
علاقمندی به چوب و کار با چوب
علاقمندی به هنروکارهای هنری
توانایی توجه و تمرکز بر کار خاص که البته این ویژگی با تمرین قدرت بیشتری می گیرد و می تواند در سایر ابعاد زندگی هم به شما کمک کند.
صبوری و دقت در انجام کارها که هنر معرق خیلی به صبورتر شدن شما کمک می کند.
وقتی مجموعه ای از این ویژگی ها در شما باشد ، شما در هنر معرقکاری چوب می توانید بسیار خلاق و ایده پرداز و موفق باشید.وقطعا به ذوق و شوق هنری شما پاسخ داده می شود.چون گستردگی این هنر در اجرای طرح های متنوع و کارهای متفاوت زیاد هست و با توجه به ویژگی های منحصر به فرد شما ،می تواند منجر به خلق آثار متمایز و خاص شود.
وقتی فردی هنر معرقکاری را یاد می گیرد، با اصول کار آشنا می شود. وتصمیم گیری برای مسیر اجرای کارهای هنریش برمیگردد به سلیقه و سبک کار شخصی هر فرد.
معرق کاری از قرن ها پیش در ایران و دیگر نقاط جهان وجود داشته و درتزئین بناهای تاریخی،مساجد ودرب ها ومبلمان سلطنتی کاربرد داشته است.
ولی امروزه معرق کاری چوب فقط در موزه ها یا خانه های سنتی وجود ندارد ،بلکه در طراحی داخلی مدرن ،تابلوهای هنری وتلفیق این هنر با سبک های مدرن ، آثار نوآورانه ای را خلق می کند.
شاید دوست داشته باشید بدانید گستره ی توانایی شما تا چه اندازه گسترش خواهد یافت ؛زمانی که هنر معرقکاری را یاد می گیرید؟
خبر خوب این است که در این هنر با توجه به خلاقیت هایتان شما دایره وسیعی از کارهای چوبی هنری را می توانید بسازید.از جمله انواع مختلفی از تابلوهای بزرگ و کوچک ،که می تواند یک نقاشی ساده ،نقاشی هنرمندان بزرگ (استاد شجریان،استاد شکیبا و…) ،عکس شخصیت خاص ،یک طرح عروسکی و فانتزی ،ساخت انواع میزهای گرد و مستطیلی با نقوش متفاوت که می تواند علاوه بر ایجاد یک کار هنری و نفیس ،یک وسیله کاربردی نیز باشد. ساخت تخته نردهای متنوع ومتفاوت.ساخت جعبه های چوبی کار شده ،انواع تابلو خط ها ،انواع کارهای مشبک که می تواند روی درب های چوبی ،آینه ،قاب عکس ،سینی و صندوقچه کار شود. ساخت انواع اکسسوری های چوبی از قبیل گردنبند ،جاکلیدی ،دیوار کوب و… . و همینطور اگر علاقمند به یادگیری در زمینه منبت چوب هستید یاد گیری هنر معرق کاری می تواند پایه مناسبی باشد تا شما را توانمند کند که بتوانید کارهای منبت ترکیبی از چوب های متفاوت و ساخت تابلوها و یا آثار متنوع ترکیبی معرق – منبت را انچام دهید. و اگر شما هم علاقمند به یادگیری و ساخت صنایع دستی چوبی هستید دوره آموزشی مقدماتی معرق را به شما پیشنهاد می کنم که یک دوره کامل آموزشی است برای اینکه با اصول کار این هنر آشنا شوید ،وسایل کار را بشناسید ،با چوب های مختلف آشنا شوید و کاربرد هر کدام را بشناسید. اصول برشکاری و انواع آن را بیاموزید و به صورت عملی مهارت لازم را به دست آورید ،با نحوه سنباده زدن ،اصول سنباده زدن آشنا شوید و مراحل و نحوه ساخت و آماده سازی نهایی اکسسوری های چوبی را بیاموزید. برای مطالعه کامل معرفی دوره می توانید به صفحه مربوط به دوره آموزش مقدماتی معرق مراجعه کنید.
معرقکاری چوب نه تنها یک هنر زیبا و ظریف است، بلکه نمادی از فرهنگ و تمدن ایرانی است. این هنر به دلیل پیچیدگی و ظرافت، نیازمند صبر، دقت و خلاقیت فراوان است. معرقکاری همچنین به عنوان یک راه برای حفظ و احیای هنرهای سنتی وتلفیق این هنر با هنرهای مدرن و ایجاد اشتغال برای هنرمندان محسوب می‌شود.
در پایان، می‌توان گفت که معرقکاری چوب هنری است که با تلفیق هنر، صبر و دقت، آثاری بی‌نظیر و ماندگار خلق می‌کند.
اگر شما هم جزء علاقمندان به هنر معرق کاری هستید و از دیدن محصولات و دست سازه های چوبی لذت می برید و خرید صنایع دستی چوبی معرق کاری و منبت کاری شده برایتان جذاب است می توانید به صفحه فروشگاه زیروبم مراجعه کنید تا از محصولات چوبی دست ساز ما دیدن نمائید.
و جهت استفاده بهتر و آشنایی با بخش های مختلف مجموعه هنری زیروبم می توانید به مقاله آشنایی با مجموعه هنری زیروبم مراجعه نمائید و با بخش های مختلف این مجموعه آشنا شوید.
