در این آموزش مراحل آماده سازی صندوقچه وتزئین سطح صندوقچه با هنر معرق را ، به‌صورت کامل یاد می‌گیرید. در ادامه می‌توانید ویدیوی آموزش را مشاهده کنید و مراحل اجرا را یاد بگیرید.
در صورت دسترسی آسان به یوتیوب می توانید همین ویدئو را از طریق لینک زیر در یوتیوب تماشاکنید:https://youtu.be/TLV3wpjBWGY
در این ویدئو مراحل ساخت و تزئین صندوقچه چوبی با خط نوشته را مشاهده می‌کنید. این اثر ،ترکیبی از هنر معرق وخوشنویسی است که به‌صورت مرحله‌به‌مرحله اجرا شده است.
صندوقچه‌های چوبی معرق کاری شده یکی از زیباترین و اصیل‌ترین آثار هنری در صنایع دستی هستند که با ترکیب هنرهای مختلفی مانند معرق، منبت و خوشنویسی، جلوه‌ای خاص و منحصر‌به‌فرد پیدا می‌کنند. در این صفحه، به معرفی یک صندوقچه چوبی با تزئین خط نوشته می‌پردازیم که نمونه‌ای از تلفیق هنرمعرق و خلاقیت هنرمندانه است.
در این اثر هنری، بدنه‌ی اصلی صندوقچه از چوب نراد ساخته شده و کاملا خام است ونیاز به اجرای مراحل بتونه کاری و سنباده کاری دارد.
استفاده از خط نوشته (خوشنویسی) معرق کاری شده با چوب ، باعث شده این اثر علاوه بر کاربردی بودن، ارزش هنری بالایی نیز داشته باشد.
این نوع صندوقچه‌ها معمولاً برای نگهداری اشیای ارزشمند، جواهرات، انواع کافی میکس ها و… به کار می روند که علاوه بر کاربردی بودن به عنوان یک المان دکوراتیو در فضاهای سنتی و مدرن مورد استفاده قرار می‌گیرند و به زیبایی فضای شما می افزایند.
مهارت های لازم جهت اجرای این پروژه و پروژه های مشابه تسلط کافی بر اصول برشکاری،سنباده کاری و شناخت و انتخاب چوب مناسب می باشد.
دوره آموزش مقدماتی معرق یک دوره جامع و کامل است که شما بتوانید همه توانمندیهای لازم برای اجرای چنین پروژه هایی را کسب نمایید. و هم راستا با دوره مقدماتی معرق، استفاده رایگان ازبخش پروژه‌های عملی به شما کمک می‌کند مهارت‌های خود را ارتقا دهید و ایده‌های مشابه را خلاقانه و متناسب با سلیقه شخصی‌تان پیاده‌سازی کنید.
در خصوص تلفیق هنر معرق و خوشنویسی توجه داشته باشید که تمرکز اصلی ما بر روی هنر معرق است و لزوما نیازی نیست که شما به هنر خوشنویسی مسلط باشید.می توانید خط نوشته مورد علاقه خود را در منابع مختلف اینترنتی سرچ کنید و نگارشی را که می پسندید را انتخاب کنید و از آن استفاده نمایید.
مشخص کردن کاربرد صندوقچه
مشخص کردن ابعاد صندوقجه
انتخاب طرح هماهنگ با ابعاد و فرم صندوقچه (وقتی صندوقچه افقی است طرح هم کشیدگی اش به صورت افقی باشد و اگر صندوقچه عمودی است طرح هم می تواند عمودی و هماهنگ با فرم صندوقچه باشد.)
در نظر گرفتن فضای خالی اطراف طرح بر روی صندوقچه( در صورتی که خطوط خیلی در لبه های صندوقچه قرار بگیرد زیبایی کار را از بین می برد. پس باید تناسب بین طرح و سطح روی صندوقچه با هم هماهنگ باشد.)
ساخت چنین اثری شامل چند مرحله مهم است:
در این مرحله، با توجه به نوع خواسته شما از صندوقچه، تقسیم بندی داخلی و ابعاد صندوقچه مشخص می شود .
ما در این کار برای ساخت صندوقچه آن را به نجار سفارش دادیم و صندوقچه با چوب نراد ساخته شده است.
طرح خط نوشته مورد نظر انتخاب شد و با توجه به ابعاد صندوقچه و در نظر گرفتن فاصله نوشته ها از لبه صندوقچه ،طرح چاپ شده است.
سنباده زدن صندوقچه با رعایت ترتیب شماره ها ،سنباده زده می شود. توضیحات کامل مراحل و نحوه سنباده زدن دستی در مقاله سنباده زدن چوب آمده است؛ که در صورت تمایل می توانید به این مقاله مراجعه کنید.
وقتی در قسمت هایی از چوب سوراخ داریم و یا کنده شدن و یا درز داریم ،باید بتونه شوند تا درزها و سوراخ ها کاملا پر شود.
نکته طلایی:
برای اینکه بتونه کاملا هم رنگ در بیاد و بعد از شاپون کاری قسمت های بتونه شده متمایز از سایر قسمت های کار نشود از ترکیب مل،سریش،آب و خاکه چوب (خاکه چوب نراد) در بتونه کاری چوب نراد استفاده می کنیم. نسبت ترکیب کردن آنها تقریبا مل دو برابر سریش می باشد و میزان آبی که به آن اضافه می کنیم در حدی است که برایمان خمیری نرم ایجاد کند و مقداری هم از خاکه چوب نراد به آن اضافه می کنیم تا همرنگی با چوب نراد ایجاد شود. در صورتی که خمیر ایجاد شده سفت باشد می توانیم کمی آب به آن اضافه کنیم.
بعد از خشک شدن کامل بتونه مراحل نهایی سنباده کاری را اجرا می کنیم. سنباده کاری روی سطح بتونه هم زده می شود تا سطحی کاملا صاف و یک دست داشته باشیم . رعایت ترتیب شماره سنباده ها را فراموش نکنید.
سطح کار را با شاپونی که با بنزین رقیق شده است کاملا رنگ می کنیم. شاپان قهوه ای برای ایجاد رنگ روی چوب نراد مناسب است.
میزان ترکیب رنگ شاپان و بنزین بستگی به سلیقه شما دارد؛ که تمایل دارید تیرگی کارتان تا چه اندازه باشد. هرچقدر میزان بنزین در محلول تهیه شده کم تر باشد رنگ تیره تر و هرچقدر میزان بنزین بیشتر باشد رنگ شاپان روشن تر می شود.
برای شاپان زدن می توانید از باند پزشکی استفاده نمایید.
در این کار،ما صندوقچه را از چوب نراد ساخته ایم. در نظر داشته باشید به خاطر رنگ روشن چوب نراد، فرایند رنگ کردن صندوقچه را خواهیم داشت و در صورتی که صندوقچه از چوب های دیگر(چوب های گردو، کرات،انجیلی،سنجد و…) ساخته شده باشد تلاش می کنیم تا رنگ و نقش طبیعی چوب حفظ شود. و فقط مرحله سنباده کاری و در صورت نیاز بتونه کاری را طی می کنیم ولی رنگ نمی کنیم تا زیبایی رنگ و نقش چوب حفظ شود.
توضیحات تکمیلی در خصوص زیروبم و نحوه شاپان کاری در مقاله شاپان کاری در معرق و منبت به صورت کامل و با جزئیات کامل آورده شده است که می توانید برای اطلاعات بیشتر از آن استفاده نمائید.
نکات ایمنی:
برای اجرای عملیات شاپون کاری به علت بوی تند بنزین و تاثیرات آن بر روی پوست نیاز است تا از دستکش و ماسک مناسب استفاده نمایید و کار را در فضای آزاد و یا دارای تهویه مناسب انجام دهید.
نکته طلایی:
همیشه برای انتخاب رنگ صندوقچه باید رنگ چوبی که قرار است روی صندوقچه به عنوان خط نوشته کار شود را در نظر بگیرید تا تضاد رنگی خط نوشته و زمینه کار به اندازه ای باشد، که کار معرق شده جلوه کافی داشته باشد.
طرح مورد نظر را با استفاده از کاربن بر روی صندوقچه می اندازیم تا در زمان نصب خطوط برش شده، جایگاه واقعی آنها حفظ شود و فرم کار بهم نریزد.
این کار را از میانه نوشته ها انجام می دهیم تا بعدا با چوب های برش شده،خطوط کاربنی کاملا پوشانده شوند.
نکته: برای اجرای درست این کار لازم است با چسب نواری طرح را در چند جهت ثابت نگه دارید تا طرح جابه جا نشود.
ما در اجرای این طرح از 3 چوب مختلف استفاده کرده ایم.
1.چوب انجیلی: انتخاب شده برای خطوط درشت
2.چوب گردو: انتخاب شده برای خطوط ریز
3.چوب اناب:برای اجرای بخش قرمز رنگ میان نوشته ها(می توانید این قسمت را اجرا کنید و یا آن را حذف کنید. در صورتی که تسلط کافی بر روی برش کاری معرق ندارید و احتمال ایجاد درز وجود دارد توصیه می کنیم این تکه را حذف کنید. چون در صورتی که بین این تکه چوب و خط اطراف درز ایجاد شود زیبایی کار از بین می رود.)
نکته: چوب مناسب اغلب قبل از شاپون کاری انتخاب می شود تا در مورد میزان تیرگی و روشنی رنگ شاپون تصمیم بگیریم.
برای آماده سازی چوب های خط نوشته،باید سطح چوبمان کاملا صاف و یکدست شود و بعد از برش، چوب های بریده شده قابل نصب باشد؛ راحت تر است که قبل از برش، سطح چوب های مورد نیازمان را کاملا سنباده بزنیم . و جهت حفظ تمیزی سطح چوب آنها را کاملا با چسب کاغذی می پوشانیم.
خطوط چاپ شده برش می شوند و با چسب چوب بر روی چوب چسبانده می شوند.چسب چوب را باید به صورت کامل و در حد یک لایه خیلی نازک در پشت طرح بکشیم و طرح را سریع بچسبانیم تا کاغذ در اثر خیس شدن موج نیندازد و یا پاره نشود.
در این مرحله، متن انتخابی نصب شده بر روی چوب با دقت بالا و بر اساس اصول صحیح برشکاری که در دوره آموزش مقدماتی معرق به صورت مفصل آموزش داده شده است برش می شود.
تمیز بودن برش ها در زیبایی نهایی کار بسیار تاثیر گزار می باشد. لذا در صورتی که تازه کار هستید و هنوز برش های شما ،کاملا صاف نیست می توانید در قسمت هایی از کار که نیاز به اتصال خط نوشته به چوب کناری نیست؛ با سنباده زدن دیواره های خطوط برش شده، نواحی برش خطوط را که جای اره مویی روی آن مشخص است و یا ناهموار است، صاف نمائید. برای این کار می توانید از سنباده 150 استفاده کنید.
خطوط برش شده به کمک چسب چوب بر روی چوب نصب می شود. در صورتی که بعد از برش کمی پرز در قسمت های پایینی حروف به وجود آمده باشد با یک سنباده نرم (180 یا 220)آن را قبل از نصب تمیز می کنیم.
در پایان، سطح کار با مواد پوششی سیلر، و نیم پلی‌استر پوشانده می‌شود تا هم از چوب محافظت شود و هم زیبایی آن افزایش یابد. این کار باید توسط پیستوله انجام شود.
معمولا این کار را نقاش چوب ویا نقاش کارهای هنری انجام می دهد. برای آگاهی بیشتر در خصوص انواع رنگ های نیم پلی استر می توانید مقاله مربوط به آن را در سایت مطالعه کنید.
بعد از خشک شدن رنگ نیم پلی استر، در صورت تمایل می توانیم داخل صندوقچه را با پارچه بپوشانیم . برای نصب پارچه در داخل صندوقچه پارچه کاملا به اندازه ابعاد داخلی برش می شود و توسط چسب آهن در داخل کار نصب می شود. برای انتخاب نوع پارچه باید از پارچه ای استفاده کنید که ریش نشود.ما در این کار خاص از پارچه مخمل استفاده کرده ایم.
در صورتی که تمایلی برای نصب پارچه در داخل صندوقچه ندارید، باید مراحل سنباده زدن ،بتونه کاری و شاپون کاری را هم برای قسمت های داخلی کار اجرا نمایید.
این دسته از آموزش ها که در بخش پروژه های عملی برای شما ارائه می شود، محیطی است جهت ارائه تجربیات بزرگ و کوچکی که فقط در اجرای کار می توان آن را کسب کرد.وما این محیط را فراهم کردیم تا تمام تجربیات و زیروبم هنر معرق ومنبت را به شما انتقال دهیم.
اجرای عملی اینگونه طرح های آموزشی می تواند مهارت و توانایی شما را در اجرای طرح های مشابه و یا حتی متفاوت افزایش دهد. وتجربه شما را افزایش دهد.
در صورت اجرای این کار به صورت عملی و هرگونه سوال احتمالی ما پاسخگوی هرگونه پرسش شما در بخش پرسش و پاسخ در همین صفحه هستیم.و با این کار ما را در ارائه بهتر مطالب و آموزش ها و افزایش کیفیت مطالب و آموزش های سایت یاری نمائید.
اگر شما هم جزء علاقمندان به هنر معرق کاری ویا منبت کاری هستید و از دیدن محصولات و دست سازه های چوبی لذت می برید و خرید صنایع دستی چوبی معرق کاری و منبت کاری شده برایتان جذاب است می توانید به صفحه فروشگاه زیروبم مراجعه کنید تا از محصولات چوبی دست ساز ما دیدن نمائید.
جهت استفاده بهتر و آشنایی با بخش های مختلف مجموعه هنری زیروبم می توانید به مقاله آشنایی با مجموعه هنری زیروبم مراجعه نمائید و با بخش های مختلف این مجموعه آشنا شوید.
